Smerekowa z Jaworek do Szczawnicy

2 listopada 2025 roku przyniósł kilkanaście stopni na plusie i pełne słońce. Taka aura o tej porze roku nie wymaga żadnej dodatkowej motywacji do ruszenia w góry. Tym razem wybrałem Małe Pieniny, żeby domknąć Koronę tego pasma: Smerekową, Wierchliczkę, Watrisko i Palenicę. Cztery ostatnie szczyty w jeden dzień — idealny plan na jesienny wypad.

Kto rano wstaje, temu Tatry jak malowane

Miałem kilka wariantów na domknięcie Korony Pienin, ale ostatecznie postanowiłem zdobyć wszystkie cztery brakujące szczyty podczas jednej wycieczki. Plan był prosty: start z ostatniego płatnego parkingu w Białej Wodzie i finisz w Szczawnicy. Rozważałem przejście tej trasy w drugą stronę, jednak wygrała logistyka — łatwiej złapać busa ze Szczawnicy do Jaworek niż odwrotnie. W praktyce busy kursują tu regularnie i mniej więcej co godzinę, więc oba warianty są dobre. Ten kierunek ma jednak jedną przewagę: stopniowo buduje tempo i widokowe „wow” — o czym za chwilę.

Wyruszyłem z Krakowa po piątej rano. Brzask najpierw zapalił niebo na czerwono, potem na intensywny pomarańcz, a po chwili wszystko przeszło w spokojny błękit. Czekałem na te miejsca na Zakopiance, z których najlepiej widać Tatry — i jak zwykle się nie zawiodłem. Panorama przed Nowym Targiem zrobiła swoje, a później jeszcze droga 969 do Krościenka: poranne mgły, światło wschodu, Jezioro Czorsztyńskie i Tatry w tle. Idealny początek dnia.

• 

• 

• 

• 

Rezerwat Biała Woda – rozgrzewka idealna

Na pusty, automatyczny parking Biała Woda w Jaworkach dotarłem kilka minut po siódmej. Szybkie ogarnięcie plecaka, buty, cienka warstwa na wiatr i można ruszać na żółty szlak w kierunku Przełęczy Rozdziele. Znałem ten fragment z zimowego wejścia na Radziejową w 2024 roku, ale tym razem mogłem w końcu przejść go w jesiennym słońcu, bez śnieżnej dekoracji.

Pierwsze dwa kilometry przez Rezerwat Biała Woda to czysta przyjemność: płasko, spokojnie, wzdłuż potoku Biała Woda, w otoczeniu skał, mostków i jesiennych kolorów. Średnie nachylenie nie przekracza tu 4%, są ławki, szeroka droga, a do tego charakterystyczne formacje skalne — Smolegowa Skała po jednej stronie, Czubata po drugiej. To idealny spacer na rozgrzewkę, dla każdego i w każdym wieku.

Po minięciu czwartego mostka dotarłem na Polanę Zapustek pod Kociubylską Skałą — miejsce, w którym Biała Woda łączy się z Potokiem Brzysztańskim. Tu trzeba uważać: żółty szlak nie idzie prosto jak droga. Po przejściu płytkiego potoku (po kamieniach lub przez mały mostek kilka metrów wyżej) szlak odbija stromo w górę w stronę zabudowań.

• 

• 

• 

• 

• 

• 

• 

• 

• 

Podejście na Przełęcz Rozdziela

Od Polany Zapustek zaczyna się pierwsze konkretniejsze podejście. Do pokonania jest około kilometra i prawie 190 metrów w pionie — średnio 19% nachylenia, z krótkimi odcinkami podchodzącymi pod 30%. Po pierwszych dwóch kilometrach łatwego spaceru czuć różnicę od pierwszych kroków.

Ścieżka najpierw prowadzi obok kilku bacówek, potem coraz wyraźniej pnie się w górę. Już po paru minutach można odwrócić się za siebie — jesienny Rezerwat Biała Woda zostaje głęboko w dole, a pierwsze panoramy Pienin zaczynają się otwierać. Tu warto pozwolić sobie na przerwę na oddech i zdjęcia.

Podejście zajęło mi niecałe 30 minut. Na Przełęczy Rozdziela (862 m n.p.m.) czeka węzeł szlaków: żółty w dół do Litmanovej, niebieski na północ w stronę Obidzy i Radziejowej oraz mój kierunek — na południe, w stronę Wierchliczki. Miękkie poranne światło, długie cienie i pełna, jesienna paleta kolorów — dokładnie takie momenty sprawiają, że kocham Pieniny.

• 

• 

• 

• 

• 

• 

• 

• 

Korona Pienin: Wierchliczka 966 m n.p.m.

Na Wierchliczkę (966 m n.p.m.) nie prowadzi żaden znakowany szlak. Od Przełęczy Rozdziela ruszyłem niebieskim szlakiem na południe i po około 30 minutach, pokonując ~1,3 km i ok. 140 metrów przewyższenia, dotarłem pod wierzchołek. Średnie nachylenie wynosi tu ok. 11%, choć na kilku metrach dochodzi do ~30%. Gdy ścieżka wyraźnie zakręca w prawo, oznacza to jedno — szczyt jest tuż nad nami, a przejście tego punktu „zalicza” Wierchliczkę do Korony.

• 

• 

• 

• 

• 

Korona Pienin: Watrisko 960 m n.p.m.

Kolejny cel — Watrisko (960 m n.p.m.). Podobnie jak wcześniej, nie ma tu oficjalnej ścieżki na wierzchołek. Po kilometrze łagodnego marszu „po płaskim”, z widokiem na Beskid Sądecki, mijamy charakterystyczną skałę po prawej stronie — to właśnie południowo-zachodnie zbocze szczytu. Przejście obok wystarcza, by dopisać go do listy zdobyczy.

• 

• 

• 

• 

• 

• 

Korona Pienin: Smerekowa 1015 m n.p.m.

Za Watriskiem szlak zdecydowanie opada, by po chwili ponownie piąć się pod górę — tym razem w stronę Smerekowej (1015 m n.p.m.), trzeciego szczytu dnia.

• 

Oficjalny szlak omija sam wierzchołek, ale istnieją nieoznakowane, wydeptane ścieżki prowadzące do nieoficjalnej tabliczki na drzewie. W terenie pomagają stare słupki graniczne oraz aplikacja mapa-turystyczna.pl. Podejście to około 100–150 metrów marszu pod górę, reszta jest kwestią chwili uważnego manewrowania w gęstwinie (wymagane doświadczenie i GPS).

Tu ważna uwaga: ten fragment znajduje się w obrębie słowackiego parku narodowego, gdzie obowiązuje zasada poruszania się wyłącznie po wyznaczonych szlakach. Wspominam o tym uczciwie — każdy podejmuje decyzję samodzielnie.

• 

• 

• 

• 

• 

• 

• 

• 

• 

• 

• 

• 

Smerekowa sama w sobie widoków nie oferuje, ale ma swój klimat — gęsty las, monumentalne świerki i ciszę.

Schodząc ze Smerekowej, wybrałem zejście na północny zachód w stronę Polany Zaskalskie. Z początku wszystko szło gładko – wąska, ale wyraźna ścieżka wskazywała kierunek, ale na podejściu na bardzo strome zbocze zaczęła zanikać. Trzeba było iść na azymut, uważać na mocno pochylone ziemiste podłoże i luźne kamienie przykryte liśćmi. To był krótki terenowy epizod, który bardziej zmęczył mięśnie stabilizacyjne niż oddech. W końcu las się przerzedził i wyszedłem na polanę, a przede mną ponownie otworzył się widok na Beskid Sądecki.

• 

• 

• 

• 

• 

• 

• 

• 

W drodze na Wysoką

Za Polaną Zaskalskie (z widokiem na Beskid Sądecki) niebieski szlak łagodnie wije się w kierunku Przełęczy pod Wysokimi Skałkami. Zaraz obok znajduje się Uroczysko Zaskalskie. To kolejna polana, ale już w bezpośrednio pod szczytem Wysokiej. Docierając od strony Wąwozu Homole czy Durbaszki, nie mamy możliwości obejrzenia Wysokiej w takim wydaniu – ginie gdzieś zasłonięta lasem. Z poziomu uroczyska jej sylwetka wreszcie wygląda imponująco – mocno góruje nad otoczeniem, a wśród jesiennych drzew można dostrzec skalną platformę na jej szczycie. Polana jest niczym amfiteatr, który otwiera swój widok na Beskid Sądecki.

Ścieżka była mocno błotnista, a teren mocno pochylony na jedną stronę – o poślizgnięcie i wywrotkę nie było trudno. Niemniej jednak z uroczyska do skrzyżowania szlaków Polana pod Wysoką to niecały kilometr niespecjalnie wymagającego spaceru niemal „po płaskim”.

• 

• 

• 

• 

• 

• 

• 

• 

• 

• 

• 

• 

• 

• 

Z pominięciem Wysokiej

Już na Uroczysku Zaskalskim mogłem dostrzec grupy zmierzające na Wysoką od strony Wąwozu Homole. Wtedy zapadła decyzja: tym razem ją ominę. Byłem tam wielokrotnie, a dziś bardziej niż kolejnego zdjęcia tabliczki na szczycie zależało mi na ciszy i spokojnym miejscu na śniadanie z widokiem. Choć panorama z Wysokiej jest spektakularna, chciałem jeszcze odsunąć ten moment i przeżyć go w samotności. Wiedziałem dokładnie, dokąd idę — do ławeczki pod Wysokim Wierchem.

Po krótkiej pauzie na Przełęczy Kapralowej Wysokiej — kijki, mocniejsze dociągnięcie butów na śliskich, pokrytych liśćmi skałkach — ruszyłem niebieskim szlakiem przez Rezerwat Wysokie Skałki w kierunku Durbaszki.

• 

• 

• 

Lubię ten fragment. To lekki, krótki „pieniński rollercoaster”: skałki, małe grzbiety, krótkie zejścia i znowu podejścia. Najpierw Kapralowa Wysoka, potem Stachurówki, a dalej Borsuczyny (939 m n.p.m.). Za Borsuczyną teren otwiera się szerzej i pojawia się ta prawdziwie przestrzenna sceneria Małych Pienin.

Poniżej Durbaszki las ustępuje miejsca szerokim, otwartym pastwiskom. Jeśli tylko pogoda pozwala i Tatry są widoczne na horyzoncie, to następuje jeden z tych momentów, w których człowiek automatycznie zwalnia, patrzy dalej niż zwykle i po prostu oddycha głębiej. To miejsce kocham za proporcje — miękkie linie łąk, pagórki, lasy, a za nimi monumentalna panorama.

• 

• 

• 

• 

• 

• 

Ławeczka z widokiem na Tatry

Szybko zmierzałem w stronę ławeczki pod Wysokim Wierchem. Ludzi na szlaku przybywało z każdym krokiem, a szansa, że miejsce będzie wolne, malała. Już przygotowywałem się na to, że ktoś tam siedzi i plan się nie powiedzie.

Ostatni fragment pod górę, jeszcze kilka kroków, skręt, lekkie napięcie…

I jest.

Ławeczka. Pusta.

Z ulgą zdjąłem plecak i przez chwilę po prostu patrzyłem w stronę Tatr. Była cisza, ciepłe słońce i ta przestrzeń, która w Pieninach zawsze działa na mnie uspokajająco. Dopiero po chwili wyjąłem kanapkę i termos z herbatą — bez pośpiechu, bez patrzenia na zegarek. To był mój mały przystanek w idealnym miejscu, dokładnie wtedy, kiedy tego potrzebowałem.

• 

• 

• 

• 

• 

• 

• 

• 

• 

• 

• 

• 

• 

• 

• 

• 

• 

• 

Spędziłem w tym miejscu niemal godzinę — rzadko mi się to zdarza. Zazwyczaj wystarcza mi 5–20 minut, żeby nasycić się widokiem i ruszać dalej. Tutaj jednak czas zwolnił. To najlepiej świadczy o tym, jak niezwykłe i elektryzujące jest to miejsce. Przenikające się plany z Tatrami w tle, malownicze pastwiska Spiszu, błękit nieba udekorowany chmurami w najróżniejszych kształtach, do tego kolory jesieni — wszystko to tworzyło taki pejzaż, że można było siedzieć bez końca, chłonąc spokój i piękno. Ławeczka pod Wysokim Wierchem to chyba moje ulubione miejsce w Pieninach.

Wysoki Wierch 898 m n.p.m.

Dotarcie na szczyt Wysokiego Wierchu było już formalnością — to raptem kilkadziesiąt metrów od ławeczki. Na górze panował piknikowy klimat: sporo ludzi, pogoda aż prosiła, żeby rozłożyć się na trawie i zostać dłużej. Rzuciłem ostatnie spojrzenie na hipnotyzującą panoramę Tatr i ruszyłem w dół żółtym szlakiem na zachód. Informacja dla zbieraczy pieczątek – Wysoki Wierch oferuje takową.

Tuż pod szczytem ostro odbiłem w prawo — w przeciwną stronę niż prowadzi znakowany szlak do Przełęczy pod Tokarnią. Wybrałem skrót “na dziko”, żeby szybciej połączyć się z niebiesko-żółtym szlakiem. Najwyraźniej właściciel łąk pod Wysokim Wierchem ma tego dość, bo w kilku miejscach ścieżkę celowo zagradzały ścięte drzewa i pryzmy drewna. Nie wyglądało to na przypadek. Na szczęście to tylko kilkaset metrów lekkiego trawersu i po chwili znów byłem na szlaku.

• 

• 

• 

• 

• 

• 

Wracając na szlak, znów znalazłem się na tej charakterystycznej pienińskiej “autostradzie” — szerokim, wygodnym dukcie, który malowniczo opada w kierunku przełęczy między Huściawą a Cyrhlą. Po drodze mijałem kolejne grupki turystów wędrujących w stronę Wysokiego Wierchu spokojnym, niedzielnym rytmem. Pogoda sprzyjała — słońce grzało jak w czerwcu, a to przecież początek listopada.

Z przełęczy znów otworzył się widok na Tatry — tym razem przefiltrowany przez miękką linię lasu na wzgórzach Rabsztyn po lewej i Cyrhli po prawej stronie. W tym miejscu szlak niebieski rozdziela się z żółtym: żółty schodzi w dół do Szlachtowej, a ja zostałem na grzbiecie, wybierając dalej niebieski kierunek na zachód.

• 

• 

• 

• 

• 

• 

• 

• 

• 

• 

• 

• 

W stronę Szafranówki 742 m n.p.m.

Dalszy odcinek w kierunku Szafranówki prowadził niebieskim szlakiem — około trzy kilometry spokojnego marszu z typowymi dla Pienin krótkimi podejściami i zejściami. Tutaj widoków jest już niewiele, szlak w dużej mierze prowadzi przez las i dopiero miejscami otwiera się na krótkie panoramy Beskidu Sądeckiego.

Po drodze minąłem Cyrhle 774 m n.p.m., a następnie dotarłem pod Łaźne Skały — charakterystyczny, bardzo stromy próg skalny. Na ich szczyt prowadzi dzika ścieżka widoczna z punktu widokowego kawałek dalej. Tego dnia ktoś tam wszedł (zdjęcie poniżej). Przez chwilę miałem ochotę spróbować, ale rozsądek podpowiedział, że to nie jest najlepszy pomysł, szczególnie w kontekście ekspozycji i luźnego podłoża. Zadowoliłem się więc widokiem z w miarę bezpiecznego nieoznakowanego punktu widokowego kawałek dalej.

• 

• 

• 

• 

• 

• 

• 

• 

• 

Za Łaźnymi Skałami znajduje się Załazie 733 m n.p.m. — niewielka, widokowa polana, która na tym odcinku przyjemnie otwiera przestrzeń. Chwilę później szlak znów delikatnie wspina się na Witkulę 736 m n.p.m., z charakterystyczną skałą i słupkiem granicznym na jej wierzchołku. To krótkie podejście, ale po dłuższym, spokojnym marszu człowiek czuje je w nogach.

Po około godzinie od Polany pod Huściawą dotarłem na Szafranówkę 742 m n.p.m. To nieoznakowany szczyt, na który prowadzi wąska, skalista grzęda wśród drzew. Najwyższy punkt jest zalesiony i bez widoków — ale kilka kroków niżej, na skraju lasu nad stokiem narciarskim, znajduje się płaska wychodnia z widokiem na Palenicę i infrastrukturę ośrodka narciarskiego. Tędy prowadzi też ostatni fragment szlaku na szczyt potrzebny mi do zamknięcia Korony Pienin.

• 

• 

• 

• 

• 

• 

• 

• 

• 

• 

• 

• 

Korona Pienin: Palenica 719 m n.p.m.

Przejście z Szafranówki na Palenicę prowadzi żółtym szlakiem, który w sezonie zimowym prawdopodobnie jest zamknięty — biegnie środkiem stoku narciarskiego i tuż obok linii wyciągu Szafranówka III. Na Palenicy czeka zupełnie inny klimat niż na wcześniejszych, spokojnych odcinkach: zabudowa, infrastruktura, zjeżdżalnia grawitacyjna, sporo rodzin i spacerowiczów korzystających z pięknej, słonecznej niedzieli.

W tym otoczeniu, ubłocony po kostki i obładowany trekkingowym sprzętem, czułem się jak przybysz z innej planety. Zrobiłem kilka zdjęć w kierunku Tatr i ruszyłem dalej — żółtym szlakiem ostro w dół, najpierw pod pylonami kolejki, a potem leśnym odcinkiem prosto do Szczawnicy.

• 

• 

• 

• 

• 

• 

Szczawnica – ostatni przystanek

Ten ostatni kilometr to najbardziej stromy fragment całej trasy. Średnie nachylenie wynosi około 26%, a miejscami przekracza 50%. Jeśli ktoś wybierze wariant wejścia na Palenicę od strony Szczawnicy, już od pierwszych metrów poczuje to w nogach — ten start potrafi dać solidnie po tyłku. Nie zawsze to dobry pomysł na rozgrzewkę.

Właśnie dlatego przejście od Jaworek uważam za bardziej logiczne i przyjemniejsze. Tu tempo narasta naturalnie, ciało ma chwilę, żeby wejść w rytm, a prawdziwa nagroda — panorama Tatr — pojawia się dopiero w drugiej części trasy i towarzyszy praktycznie aż do końca (choć miejscami znika wśród drzew).

Owszem, zaczynając od Palenicy, widoki mamy niemal od razu po pierwszym kilometrze, ale później krajobraz już nie robi takiego wrażenia. W moim odczuciu kolejność trasy Jaworki → Palenica po prostu lepiej buduje całą wycieczkę.

Po zejściu do Szczawnicy zaliczyłem zasłużony posiłek i chwilę odpoczynku w jednej z restauracji — wybór lokali jest tu naprawdę szeroki. Potem wsiadłem w bus do Jaworek (przystanek Czarna Woda), a ostatni kilometr do parkingu w Białej Wodzie pokonałem już piechotą. Tym samym domknąłem pętlę i zakończyłem moją przygodę z Koroną Pienin — zdobywając wszystkie 11 szczytów tego pasma.

• 

Podsumowanie

Szlak ma niespełna 20 kilometrów. Pokonałem go w 5:42 h, wliczając w to blisko godzinną przerwę pod Wysokim Wierchem. Daje to średnie tempo około 4,1 km/h — mój ulubiony rytm, w którym mogę iść długo bez spadku formy. W praktyce jednak warto założyć 6–7 godzin spokojnego marszu. Trudność szlaku oceniam na 5/10. Najbardziej czuć tutaj dystans, a nie podejścia — te są może i miejscami konkretne, ale krótkie. Dużym plusem jest możliwość dzielenia trasy na mniejsze, logiczne etapy — to pomaga „odcinać” kolejne fragmenty bez ciągłego myślenia o tym, jak daleko jeszcze do końca.

Jeśli chodzi o ekspozycję — jedynym momentem, który wywołał u mnie lekkie napięcie, było zejście „na dziko” ze Smerekowej i powrót na szlak stromym, zalesionym zboczem. Nie była to kwestia przepaści, tylko połączenia stromizny, niestabilnego podłoża i silnych podmuchów wiatru. Tutaj akrofobia mogłaby się odezwać, ale doświadczenie i przepracowane reakcje pozwoliły spokojnie to przejść.

Drugi potencjalnie wymagający punkt to Wysoka — tym razem ją ominąłem, ale wiem z wcześniejszych wejść, że barierki mogą pomóc osobom z lękiem wysokości. Za to zdecydowanie odradzam akrofobikom samodzielne schodzenie poza szlak na Łaźne Skały.

Poza tym cała trasa jest przyjazna dla osób wrażliwych na ekspozycję — otwarta, przewidywalna i spokojna. Tu strach przed wysokością raczej nie wystąpi.

⚠️ Wskazówki dla osób z lękiem wysokości

🥾 Małe Pieniny: Smrekowa – Wierchliczka – Watrisko – Palenica

🔹 Ekspozycja: bardzo niska.
Trasa poprowadzona jest głównie przez las, polany i łagodne grzbiety. Brak stromych urwisk, przepaści, wąskich grani czy trawersów nad stromiznami. Widoki na Tatry pojawiają się często, ale z bezpiecznego, stabilnego terenu.
Jedyny moment mogący wywołać dyskomfort to zejście ze Smrekowej poza szlakiem – stromo, ślisko, w lesie, bez ekspozycji, ale z poczuciem utraty kontroli. To fragment absolutnie opcjonalny. Trasa jest w pełni komfortowa, jeśli pozostaje się na szlaku.

🔹 Trudności techniczne: niskie.
Szlak jest czytelny i łatwy orientacyjnie. Podejścia są krótkie, a teren przeważnie łagodny. Najbardziej wymagającym elementem jest stromy zejściowy kilometr do Szczawnicy (ok. 26% średnio, miejscami >50%), ale jest on krótki i nie ma wpływu na komfort osób z lękiem wysokości – wymaga raczej dobrego obuwia i ostrożnego stawiania kroków.

⚠️ Rekomendacje i ostrzeżenia
🔹 Nie schodź ze szlaku na Smrekową / z Smrekowej – poza szlakiem może być ślisko i stromo. Łatwo się zgubić.
🔹 Nie podchodź na Łaźne Skały – to opcjonalny punkt, potencjalnie niekomfortowy dla akrofobików.
🔹 Po deszczu liście i ziemiste fragmenty mogą być śliskie – kijki pomagają.
🔹 Start w Jaworkach i zakończenie w Szczawnicy daje najlepsze tempo narastania trudności.

🧭 Alternatywy
🔹 Trzymaj się wyłącznie znakowanego szlaku – wtedy trasa jest w 100% przyjazna dla osób z lękiem wysokości.
🔹 Jeśli chcesz widoków bez stresu – Wysoki Wierch z Durbaszki to świetna, panoramiczna opcja bez ekspozycji.

To jedna z najbardziej przyjaznych tras dla osób z akrofobią w Pieninach. Widoki są spektakularne, a teren pozostaje stabilny i pozbawiony ekspozycji. Jedyny potencjalnie stresujący moment wynikał z mojego własnego wariantu zejścia „na dziko”. Trzymanie się szlaku czyni trasę spokojną, komfortową i idealną nawet na etap oswajania lęku wysokości.