Połonina Caryńska z Brzegów Górnych

⚠️ Wskazówki dla osób z lękiem wysokości

🔹 Ekspozycja: Lęk może pojawić się dopiero na grzbiecie Połoniny Caryńskiej. Otwarta przestrzeń i wysokość mogą rodzić uczucie niewielkiego lęku u akrofobików.

Z perspektywy akrofobika: w moim przekonaniu grzbiet Połoniny Caryńskiej jest idealnym poligonem doświadczalnym dla osób wrażliwych na ekspozycję. Nie jest on bowiem stromy, nie napotkamy tam na żadne przepaści czy pionowe ściany, a wyłącznie otwartą przestrzeń, którą można bardzo szybko oswoić.

• 

Plan trasy w 60 sekund

📍 Start/parking: Płatny parking w Brzegach Górnych tuż przy samym szlaku.
🥾 Trasa: czerwony szlak z Brzegów Górnych przez Połoninę Caryńską do Ustrzyk Górnych – 9km.
⏱️ Czas: prognozowany 3:15, ale bezpiecznie załóż nawet 4 godziny, jeśli nie lubisz się spieszyć (jak w naszym przypadku).
🧭 Odcinki: największe podejście zaczyna się po 1 kilometrze. Czeka Was 1,5 kilometrowa umiarkowana wspinaczka na przełęcz między Skałą a Kruhlym Wierchem. Pozostałe 6 kilometrów to spacer w dół o różnym nachyleniu.
💡 Tip: choć wiele osób wybiera kierunek od Ustrzyk, w moim odczuciu o wiele ciekawszy widokowo jest wariant od Brzegów Górnych. Szybciej osiągamy najwyższy punkt Połoniny Caryńskiej i możemy cieszyć się widokiem na Bieszczady praktycznie przez większą część wędrówki.

Zaraz szlak mnie trafi

Relacja ze szlaku – krok po kroku

Blisko 50 lat na karku, a człowiek ani razu nie był w Bieszczadach. No trochę przypał. Jak na polskiego górołaza – zaległość wstydliwa.

Jasne, coś tam się kiedyś otarło o klimat – nogi w Solinie pomoczone, nocowanie w Bukowcu w domku typu „Brda”, piwo z browaru Uherce Mineralne wypite – ale umówmy się: to nie są Bieszczady z krwi i kości. Moja noga nigdy wcześniej nie przekroczyła granicy Bieszczadzkiego Parku Narodowego. Aż do majówki 2026.

Plan? Mój. Jak zawsze. Zrobiony wcześniej, przemyślany, bez „jakoś to będzie”. Bazę ustawiłem w Ustrzykach Górnych (Rezerwat Ustrzyki Górne) – bo jeśli chcesz chodzić po Bieszczadach na serio, to trudno o lepszy punkt startowy. Założenie było proste: zrobić na szlakach około 70 kilometrów. Bez chodzenia na skróty. No i wiadomo, obowiązkowo Tarnica. Klasyk. Korona Gór Polski sama się nie zrobi.

Na dwa tygodnie przed wyjazdem pogoda robiła sobie ze mnie żarty. Raz słońce, raz deszcz, raz wszystko naraz. Klasyczne „zobaczymy na miejscu”. Dopiero na kilka dni przed wyjazdem zaczęło się to jakoś układać – deszcz powoli znikał z prognoz, więc pojawiła się nadzieja na suche szlaki.

No i przyszło zderzenie z rzeczywistością. Końcówka kwietnia ponad 20°C, człowiek już hasa w krótkim rękawie, a tu nagle prognoza dla Ustrzyk: 6°C w dzień, chmury, raczej chłodnawo i wietrznie. Bez deszczu – i to był jedyny plus.

Ale dobra – Bieszczady to nie Majorka. Miało być sucho, to już był sukces. Spakowałem się na kilka wariantów pogodowych, przekazałem instrukcje oraz plan mojej damskiej ekipie i 28 kwietnia ruszyliśmy do Ustrzyk Górnych. W końcu. Po latach odkładania. Na pierwsze prawdziwe spotkanie z Bieszczadami.

Dzień 1
Bus z Ustrzyk Górnych do Brzegów Górnych

Ustrzyki Górne mają swój klimat – i to taki, który szybko weryfikuje miejskie przyzwyczajenia. Z samego rana ruszyłem do lokalnego sklepu z prostym pytaniem: czy da się ogarnąć jakiś publiczny transport w stronę Wetliny przez Brzegi Górne. Odpowiedź? „Na przystanku jest rozkład”. No to poszedłem. I faktycznie – przystanek był. Rozkładu już nie.

W pobliżu kręcił się kierowca prywatnego busa i poinformował mnie, że regularne kursy ruszają dopiero gdzieś w czerwcu. Nie do końca kupiłem tę wersję – zwłaszcza że chwilę później okazało się, że kurs to 120,- PLN. Przypadek? Nie sądzę.

Nie mając transportu do Brzegów Górnych, skąd mieliśmy zacząć podejście na Połoninę Caryńską zmieniliśmy plan i ruszyliśmy na ten sam szlak, tylko kilkaset metrów od naszej bazy w Ustrzykach Górnych. Mieliśmy wejść na połoninę i później zejść tym samym szlakiem. Tu los postanowił się zrehabilitować.

Na parkingu przy szlaku stał biały Bartek-Bus. Za kierownicą – Pan… Bartek 🙂 I to był strzał w dziesiątkę. Przez kolejne dni został naszym ulubionym kierowcą-przewodnikiem. Konkret, punktualność, a do tego masa wiedzy o Bieszczadach, którą dorzucał przy każdym przejeździe – bez zadęcia, za to z głową i autentyczną pasją. Fantastyczny człowiek.

Jeśli planujecie logistykę między szlakami w tej okolicy, to serio – polecam z całego serca – Bartek-Bus: 725-375-466

Pan Bartek podrzucił nas do Brzegów Górnych i mogliśmy w końcu ruszyć zgodnie z planem: czerwonym szlakiem na Kruhly Wierch, przez całą Połoninę Caryńską, z zejściem do Ustrzyk Górnych prosto do naszej bazy.

Z Brzegów Górnych na Połoninę Caryńską

Zaraz na początku czerwonego szlaku, przy płatnym parkingu w Brzegach Górnych, znajdują się pozostałości starego cmentarza. To miejsce, gdzie chowano mieszkańców Berehów Górnych – dawnej wsi założonej w 1580 roku. Tablica informacyjna krótko opisuje historię tej okolicy i przypomina, jak złożone dzieje mają Bieszczady.

• 

• 

• 

• 

Pierwszy kilometr szlaku prowadzi łagodnie przez bukowy las, wzdłuż jarów i potoków zasilających pobliską Prowczę. Po drodze pojawiają się drewniane stopnie i poręcze – charakterystyczne dla infrastruktury Bieszczadzkiego Parku Narodowego.

• 

• 

• 

• 

Kolejne 1,5 km to już zupełnie inna rozmowa. Nadal idziemy przez las, ale nachylenie wyraźnie rośnie – średnio ponad 26%. Trzeba się trochę „spocić”, żeby wyjść na grzbiet Połoniny Caryńskiej, na przełęcz między Skałą (1245 m n.p.m.) a Kruhlym Wierchem (1297 m n.p.m.).

Jeśli chcecie złapać oddech przed właściwym podejściem, warto zatrzymać się przy wiacie turystycznej mniej więcej 1,3 km od startu, na wysokości około 910 m n.p.m.

• 

• 

• 

• 

• 

• 

Prawdziwa zmiana zaczyna się mniej więcej na 1100 m n.p.m. Kończy się las… i nagle otwiera się przestrzeń. Pojawiają się charakterystyczne, trawiaste zbocza połoniny i pierwszy kontakt z tym, co w Bieszczadach robi największe wrażenie.

• 

• 

• 

• 

Połonina – co to jest?

Połonina to jedno z tych słów, które brzmią trochę tajemniczo, a w praktyce oznaczają coś bardzo konkretnego.

To rozległa, bezleśna przestrzeń na grzbiecie góry, porośnięta trawami i niską roślinnością. Moment, kiedy kończy się las… i nagle otwiera się wszystko. Widoki, przestrzeń i niebo.

To właśnie odróżnia Bieszczady od wielu innych pasm. W Tatrach wychodzisz ponad las i wchodzisz w skały. W Beskidach często las ciągnie się prawie pod sam szczyt. A tutaj? Masz wrażenie, jakby ktoś zdjął „dach” z góry.

Połoniny nie są dziełem przypadku. Powstały głównie przez działalność człowieka – dawniej wypasano tu zwierzęta i utrzymywano te tereny jako wysokogórskie pastwiska. Dziś przyroda odzyskała kontrolę, ale krajobraz został.

Szybko okazało się, że połonina to nie tylko widoki. To też wiatr. Tego dnia w dolinie było około 5°C. Na grzbiecie powyżej 1000 m n.p.m. robiło się już jakieś 2°C, a przy silnym wietrze odczuwalnie spadało do -3°C.

Ciepło wypracowane na podejściu uciekło z nas w kilka minut. W ruch poszły kolejne warstwy, zakładane w pośpiechu gdzieś pod Kruhlym Wierchem. Mimo tego na chwilę przycupnęliśmy na najwyższym punkcie Połoniny Caryńskiej, próbując schować się przed wiatrem za skałkami. Herbata była gorąca, kanapki były konkretne… ale warunki skutecznie odebrałyby przyjemność jedzenia, gdyby nie… widoki! Totalny sztos.

Połonina Caryńska to około 3,5 km grzbietu z widokiem 360° praktycznie non stop. Spodziewałem się czegoś bardziej płaskiego i „rozlanego”. Tymczasem jest idealnie wyprofilowana – na tyle łagodna, żeby się nie stresować (akrofobia, lęk wysokości), ale jednocześnie na tyle „strzelista”, że spacer po niej daje ogromną frajdę.

Do tego przed nami wijący się szlak, a w oddali majaczy Tarnica – cel na kolejny dzień. Mój pierwszy raz z Połoniną – wymagający, ale niezwykle satysfakcjonujący.

• 

• 

• 

• 

• 

• 

• 

• 

• 

• 

• 

• 

Powrót z Połoniny Caryńskiej do Ustrzyk Górnych

Spacer po Połoninie Caryńskiej od Kruhlego Wierchu należy do tych bardziej regenerujących – stromych podejść już tu nie ma. Szlak głównie opada w kierunku Wierchu pod Połoniną.

Mniej więcej na wysokości 1070 m n.p.m. ponownie zaczyna się las i pojawiają się drewniane schody prowadzące w dół przez pola czosnku niedźwiedziego. Pod koniec kwietnia dosłownie kipiał soczystą zielenią, mocno kontrastując z budzącym się z zimowego snu krajobrazem bukowego lasu dookoła.

Do pokonania pozostają ostatnie 3 kilometry szlaku na parking w Ustrzykach Górnych oraz około 435 metrów przewyższenia w dół. Kolana będą musiały trochę popracować podczas tego zejścia.

Ponownie jednak „z pomocą przychodzi” druga wiata turystyczna na tym szlaku, mniej więcej w 1/3 długości ostatniego odcinka. Zdecydowanie warto się tu na chwilę zatrzymać i pozwolić sobie jeszcze raz wrócić myślami do widoków z połoniny.

• 

• 

• 

• 

• 

• 

Po dotarciu na parking w Ustrzykach Górnych można złapać prywatnego busa, zadzwonić po Pana Bartka, odjechać własnym samochodem zostawionym tu wcześniej… albo – jak my – po prostu wrócić na piechotę prosto do naszej bazy w centrum Ustrzyk Górnych.

To był idealny szlak na rozruch. Pokonanie szlaku zajęło nam więcej niż przewidywaliśmy (4:15 zamiast 3:15) – tempo dostosowaliśmy bowiem do wszystkich uczestników 3-osobowej grupy i określiłbym je jako zdecydowanie spokojne (jak na moją średnią). Niespełna 9 kilometrów dało nam pełny obraz tego, kto jest w jakiej dyspozycji, co faktycznie warto zabrać na szlak, a co tylko niepotrzebnie ciąży w plecaku.

Dzięki temu na kolejne dni w Bieszczadach podczas majówki 2026 byliśmy już znacznie lepiej przygotowani. I co najważniejsze – obyło się bez konieczności wygrzewania się w saunie (Sauna nad stawem, Smolnik 23), jak po pierwszym dniu na Połoninie Caryńskiej.

• 

• 

• 

• 

Post scriptum – cerkiew w Smolniku

Obok Sauny nad stawem w Smolniku znajduje się kościół pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Smolniku – trójdzielna cerkiew w stylu bojkowskim o konstrukcji zrębowej z 1791 roku. Świątynia jest wpisana na Listę światowego dziedzictwa kulturalnego i przyrodniczego UNESCO. Dotarliśmy tam dokładnie na zachód słońca, które wieczorem wyjrzało zza chmur i stworzyło magiczny spektakl form i barw.

• 

• 

• 

•