Korona Gór Polski 👑 Tarnica i Halicz z Ustrzyk Górnych

⚠️ Wskazówki dla osób z lękiem wysokości

🔹 Ekspozycja: Lęk może pojawić się w rejonie Tarniczki, Tarnicy lub w okolicy Halicza czy Rozsypańca. Otwarta przestrzeń i wysokość mogą rodzić uczucie niewielkiego lęku u akrofobików. Nie są to jednak wysokości, ani stromizna, które mogłyby wpływać na duży dyskomfort osób z lękiem wysokości.

Z perspektywy akrofobika: w moim przekonaniu szlak na Tarnicę i Halicz jest idealnym poligonem doświadczalnym dla osób wrażliwych na ekspozycję. Nie jest on bowiem stromy, nie napotkamy tam na żadne przepaści czy pionowe ściany, a wyłącznie otwartą przestrzeń, którą można bardzo szybko oswoić.

Plan trasy w 60 sekund

📍 Start/parking: Ustrzyki Górne. Dla zmotoryzowanych: płatne parking bezpośrednio przy punkcie informacyjno-kasowym w Dolinie Terebowca lub przy szlaku na Połoninę Caryńska w centrum Ustrzyk.
🥾 Trasa: czerwony szlak z Ustrzyk Górnych do Przełęczy pod Tarnicą. Podejście na Tarnicę żółtym szlakiem. Powrót przez Przełęcz Goprowską, Halicz i Przełęcz Bukowską do Wołosate szlakiem czerwonym.
🥾 W Wołosate można złapać bus do Ustrzyk Górnych, żeby oszczędzić sobie dodatkowych 6-ciu kilometrów wzdłuż asfaltowej drogi. Warto wcześniej mieć w obwodzie kontakt do przewoźnika.
⏱️ Czas: prognozowany 7:40, ale bezpiecznie załóż nawet 9 godzin (jak w naszym przypadku).
🧭 Odcinki: najdłuższe podejście jest na połoninę Szerokiego Wierchu. Po dotarciu na nią szlak łagodnieje i od czasu do czasu pojawiają się krótkie podejścia na poszczególne szczyty na trasie: Szeroki Wierch, Tarniczka, Tarnica, Przełęcz pod Kopą Bukowską, Halicz i Rozsypaniec.
🏁 Powrót: od Przełęczy Bukowskiej pozostaje ok. 8 kilometrów łagodnego zejścia szerokim duktem leśnym, a następnie asfaltową drogą do Wołosate.

Zaraz szlak mnie trafi

Relacja ze szlaku – krok po kroku

Blisko 50 lat na karku, a człowiek ani razu nie był w Bieszczadach. No trochę przypał. Jak na polskiego górołaza – zaległość wstydliwa.

Jasne, coś tam się kiedyś otarło o klimat – nogi w Solinie pomoczone, nocowanie w Bukowcu w domku typu „Brda”, piwo z browaru Uherce Mineralne wypite – ale umówmy się: to nie są Bieszczady z krwi i kości. Moja noga nigdy wcześniej nie przekroczyła granicy Bieszczadzkiego Parku Narodowego. Aż do majówki 2026.

Plan? Mój. Jak zawsze. Zrobiony wcześniej, przemyślany, bez „jakoś to będzie”. Bazę ustawiłem w Ustrzykach Górnych (Rezerwat Ustrzyki Górne) – bo jeśli chcesz chodzić po Bieszczadach na serio, to trudno o lepszy punkt startowy. Założenie było proste: zrobić na szlakach około 70 kilometrów. Bez chodzenia na skróty. No i wiadomo, obowiązkowo Tarnica. Klasyk. Korona Gór Polski sama się nie zrobi.

Na dwa tygodnie przed wyjazdem pogoda robiła sobie ze mnie żarty. Raz słońce, raz deszcz, raz wszystko naraz. Klasyczne „zobaczymy na miejscu”. Dopiero na kilka dni przed wyjazdem zaczęło się to jakoś układać – deszcz powoli znikał z prognoz, więc pojawiła się nadzieja na suche szlaki.

No i przyszło zderzenie z rzeczywistością. Końcówka kwietnia ponad 20°C, człowiek już hasa w krótkim rękawie, a tu nagle prognoza dla Ustrzyk: 6°C w dzień, chmury, raczej chłodnawo i wietrznie. Bez deszczu – i to był jedyny plus.

Ale dobra – Bieszczady to nie Majorka. Miało być sucho, to już był sukces. Spakowałem się na kilka wariantów pogodowych, przekazałem instrukcje oraz plan mojej damskiej ekipie i 28 kwietnia ruszyliśmy do Ustrzyk Górnych. W końcu. Po latach odkładania. Na pierwsze prawdziwe spotkanie z Bieszczadami.

Dzień drugi
Początek szlaku w Ustrzykach Górnych

Plan na Tarnicę od początku nie zakładał wariantu minimum pod tytułem: „wchodzimy najkrótszą drogą, zaliczamy szczyt i wracamy”. Nie chciałem po prostu odbębnić Tarnicy niebieskim szlakiem z Wołosatego tylko po to, żeby dopisać ją do Korony Gór Polski. Celem była możliwie duża bieszczadzka pętla i „połknięcie” jak największego fragmentu Bieszczad podczas jednego dnia wędrówki.

Dlatego wybrałem trasę z Ustrzyk Górnych czerwonym szlakiem przez Szeroki Wierch na Tarnicę, a dalej przez Przełęcz Goprowską w kierunku Halicza i Rozsypańca. Powrót prowadził przez Przełęcz Bukowską do Wołosatego. Trasa zapowiadała się na tyle konkretnie, że chciałem oszczędzić moim Towarzyszkom dodatkowych asfaltowych kilometrów i po cichu liczyłem na busa powrotnego do Ustrzyk Górnych.

Po doświadczeniach z pierwszego dnia na Połoninie Caryńskiej byliśmy przygotowani dużo lepiej. Do plecaków trafiło więcej cieplejszych warstw, a także kuchenka turystyczna, żeby w ciągu dnia przygotować ciepły posiłek na szlaku. Dziarsko ruszyliśmy przez centrum Ustrzyk Górnych i po krótkiej asfaltowej rozgrzewce dotarliśmy do punktu informacyjno-kasowego w Dolinie Terebowca – potoku wypływającego z północnych zboczy Tarniczki.

• 

• 

Pierwsze dwa kilometry szlaku prowadzą łagodnie przez bukowy las. Nachylenie jest niewielkie, więc mogliśmy spokojnie wejść w rytm marszu i nie spalić się już na początku podejścia. Chwilę później dotarliśmy do drewnianej wiaty turystycznej oraz kilku stołów ustawionych wśród drzew. To dobre miejsce na pierwszy krótki odpoczynek zanim krajobraz zaczyna się wyraźnie otwierać.

• 

• 

• 

• 

Grzbietem Szerokiego Wierchu na Tarnicę

Tuż przed piątym kilometrem dotarliśmy do granicy lasu, aby chwilę później wspiąć się na wysokość 1239 m n.p.m. To pierwsza kulminacja Szerokiego Wierchu – wydłużonego, połoninowego grzbietu ciągnącego się w kierunku Tarnicy. Od tego momentu krajobraz otworzył się już na dobre, a szlak zaczął prowadzić typowym dla Bieszczad rytmem – trochę podejścia, trochę zejścia i tak praktycznie bez końca.

Po osiągnięciu pierwszego wierzchołka musieliśmy stracić kilkadziesiąt metrów wysokości, schodząc na Przełęcz Koszaryszcza, żeby za chwilę ponownie zacząć wspinaczkę – tym razem na właściwy Szeroki Wierch (1268 m n.p.m.). Wierzchołek nie posiada tabliczki szczytowej. Jedynym potwierdzeniem zdobycia szczytu jest niewielki znacznik geodezyjny osadzony w ziemi.

• 

• 

• 

• 

• 

• 

Kilka minut później weszliśmy na trzeci, również nieoznakowany wierzchołek – Tarniczkę (1315 m n.p.m.). To właśnie stąd po raz pierwszy dobrze widać Przełęcz pod Tarnicą oraz samą Tarnicę z jej charakterystycznymi, stromymi północnymi zboczami. Idąc od strony Szerokiego Wierchu cały czas zastanawiałem się, czy finalne podejście przypadkiem nie prowadzi właśnie tamtędy. Z oddali wyglądało to dość nieprzyjemnie i momentami wręcz groźnie.

Na szczęście od Przełęczy pod Tarnicą szlak prowadzi dużo łagodniej po wschodnim zboczu góry. Morderczego podejścia, którego obawiałem się wcześniej, ostatecznie tutaj nie ma.

• 

• 

Podejście na Tarnicę

Od Przełęczy pod Tarnicą ruch turystyczny wyraźnie się wzmaga. To właśnie tutaj łączą się najpopularniejsze szlaki prowadzące na najwyższy szczyt polskich Bieszczad, w tym niebieski szlak z Wołosatego. Choć był jeszcze okres przedmajówkowy, ludzi na trasie i tak wydawało się całkiem sporo.

Finalne podejście na Tarnicę prowadzi kamiennymi schodami i ma niespełna 500 metrów długości. Nachylenie wynosi średnio około 15%, więc dla większości osób nie powinno stanowić większego problemu. Po wcześniejszym spacerze grzbietem Szerokiego Wierchu ten odcinek bardziej męczył ruchem turystycznym niż samym wysiłkiem.

Szczyt Tarnicy otacza drewniana balustrada. Znajduje się tutaj charakterystyczny stalowy krzyż o wysokości 8,5 metra, tabliczka szczytowa oraz kilka ławek. Z wierzchołka rozciągają się szerokie widoki na stronę wschodnią, południową i zachodnią.

Nie zabawiliśmy jednak na szczycie zbyt długo. Mocny, chłodny wiatr skutecznie zniechęcał do dłuższego postoju, a zwiększona liczba turystów odbierała trochę poczucie przestrzeni, które tak bardzo polubiłem dzień wcześniej na Połoninie Caryńskiej. Po krótkiej przerwie ruszyliśmy z powrotem w kierunku Przełęczy pod Tarnicą. Dopiero później przypomniałem sobie, że kompletnie zapomniałem poszukać wejścia do Jaskini w Tarnicy niewielkiej szczelinowej groty ukrytej w północnych zboczach góry. To jedna z najwyżej położonych jaskiń w polskich Bieszczadach, choć większość turystów przechodzących przez Tarnicę nawet nie zdaje sobie sprawy z jej istnienia.

• 

• 

• 

• 

• 

• 

Przełęcz Goprowska

Choć teoretycznie „zaliczyliśmy” już najważniejszy punkt programu tego dnia, szybko okazało się, że prawdziwa magia tej trasy zaczyna się dopiero po zejściu z Tarnicy. Im dalej oddalaliśmy się od szczytu, tym bardziej czułem, że Bieszczady pokazują teraz swoje dużo surowsze i bardziej górskie oblicze.

Schodząc w kierunku Przełęczy Goprowskiej co chwilę zerkałem na szlak prowadzący na Krzemień i dalej na Bukowe Berdo. Nie ukrywam – już kilka miesięcy wcześniej chodził mi po głowie chytry plan, żeby przy okazji tej wycieczki „przemycić” jeszcze ten fragment trasy. Wiecie – niby tylko mały skok w bok, kilka dodatkowych minut i wracamy 🙂

Cały misterny plan rozsypał się jednak w chwili, gdy na żywo zobaczyliśmy strome zbocza Krzemienia. Przy takim widoku hasło „to tylko kawałek podejścia” brzmiałoby wyjątkowo mało wiarygodnie. Moje Towarzyszki bardzo szybko wyczułyby, że próbuję właśnie niepostrzeżenie powiększyć wycieczkę o kolejne kilometry i następne metry przewyższenia. Nie było najmniejszych szans, żeby ten fortel się udał.

Sama Przełęcz Goprowska zrobiła na mnie dużo większe wrażenie, niż wcześniej się spodziewałem. Po pierwszym dniu zachwycałem się głównie rozległymi panoramami oglądanymi „z góry”. Tutaj było zupełnie inaczej. Tym razem urzekł mnie widok z samego dna przełęczy – otoczonej stromymi zboczami i poszarpaną, skalistą granią Krzemienia. Przez moment miałem wręcz wrażenie, jakbym spacerował gdzieś w tatrzańskiej dolinie, a nie w łagodniejszych przecież Bieszczadach.

To było jedno z tych miejsc, gdzie człowiek automatycznie zwalnia krok i zaczyna po prostu chłonąć przestrzeń dookoła. W dodatku pogoda zaczęła się wyraźnie poprawiać. Chmury stopniowo ustępowały, słońce coraz mocniej przebijało się nad granią, a jeszcze chwilę wcześniej chłodny dzień zrobił się nagle niemal letni.

Czerwony szlak prowadzący pod północnymi zboczami Krzemienia i Kopy Bukowskiej łagodnie nabiera wysokości. Po lewej stronie coraz szerzej otwierają się widoki na lasy Kiczerki oraz dolinę Wołosatki, a gdzieś daleko przed nami powoli zaczyna dominować Halicz – trzeci najwyższy szczyt polskich Bieszczad. Im bliżej byliśmy Połoniny Bukowskiej, tym trudniej było oderwać wzrok od otaczających nas krajobrazów.

• 

• 

• 

• 

• 

• 

• 

• 

Połonina Bukowska

Im dalej odchodziliśmy od Przełęczy Goprowskiej, tym bardziej ta część Bieszczad zaczynała mnie kupować swoim klimatem. Szlak trawersujący zbocza Krzemienia i Kopy Bukowskiej prowadzi wysoko ponad doliną Wołosatki, momentami niemal przyklejając się do stromych stoków. Sama Kopa Bukowska pozostaje wyłączona z ruchu turystycznego ze względu na ochronę rzadkich gatunków roślin – między innymi seslerii Bielza czy rdestu żyworodnego. Dzięki temu okolica sprawia wrażenie jeszcze bardziej dzikiej i surowej.

Po dotarciu na Połoninę Bukowską krajobraz ponownie całkowicie się otworzył. To jedno z tych miejsc, gdzie człowiek odruchowo zwalnia, nawet jeśli wcześniej szedł dość żwawym tempem. Widoki są tutaj naprawdę fenomenalne – z jednej strony doskonale widać przebytą już trasę z Tarnicy i charakterystyczną grań Szerokiego Wierchu, z drugiej coraz mocniej otwierają się przestrzenie w kierunku doliny Sanu oraz ukraińskich Bieszczad.

Szlak prowadzi dalej łagodnie na południe przez Wierszek Jeleni (1271 m n.p.m.) w stronę Halicza – trzeciego najwyższego szczytu polskich Bieszczad. Podejście nie jest szczególnie wymagające. Po wcześniejszych kilometrach nogi były już dobrze rozgrzane, a otaczające widoki skutecznie odciągały uwagę od wysiłku. Choć pewno łatwo mi się mówi, bo tempo dostosowywałem do najwolniejszej osoby z naszej grupy i miałem wrażenie, że przez cały ten czas nawet przez chwilę się nie zmachałem.

Szczyt Halicza jest dużo spokojniejszy niż Tarnica. Nie ma tutaj tłumów ani charakterystycznego „szczytowego zamieszania”. Na wierzchołku stoi lekko przechylony metalowy krzyż, tabliczka szczytowa oraz kilka ławek, na których można usiąść i zwyczajnie popatrzeć przed siebie bez pośpiechu. Chyba, że wywieje Was wiatr, który nas ewidentnie pośpieszał i wypraszał.

Schodząc dalej w kierunku Rozsypańca mijaliśmy rytmicznie rozrzucone skalne wychodnie z widokiem na ostatni większy punkt tego dnia. Tabliczka na szczycie Rozsypańca potwierdzająca zdobycie 1280 m n.p.m. była jednocześnie symbolicznym końcem „górskiej” części wycieczki. Wiedzieliśmy już, że najpiękniejsze panoramy zostają za nami, a dalsza część trasy będzie stopniowym schodzeniem w stronę Wołosatego.

• 

• 

• 

• 

• 

• 

• 

• 

• 

• 

Kilometr dalej, na Przełęczy Bukowskiej, znajduje się wiata turystyczna z ławami i stołami oraz toaleta umiejscowiona kilkadziesiąt metrów niżej. To właśnie tutaj zrobiliśmy dłuższy postój, wyciągnęliśmy kuchenkę turystyczną i przygotowaliśmy ciepły liofilizowany obiad. Po całym dniu marszu smakował fantastycznie. W dodatku popołudniowe słońce zrobiło dokładnie to, czego człowiek oczekuje od Bieszczad – pozwoliło po prostu usiąść, wygrzać się i przez chwilę nigdzie się nie spieszyć.

Ostatnie kilometry

Z Przełęczy Bukowskiej do Wołosatego pozostaje jeszcze około 8 kilometrów marszu. Sama odległość może nie robi wielkiego wrażenia, ale po całym dniu chodzenia taki dystans potrafi ciągnąć się zaskakująco długo. Zwłaszcza gdy człowiek ma już w nogach Tarnicę, Halicz i Rozsypaniec, a najpiękniejsze widoki zostały za plecami.

Pierwsze 6 kilometrów prowadzi szerokim, utwardzonym duktem leśnym biegnącym wzdłuż Wołosatki. Co jakiś czas mijają nas pojazdy straży granicznej przypominając, że znajdujemy się właściwie na samym krańcu Polski. Szlak łagodnie opada, ale nadal trzeba zrobić swoje. To nie jest już etap spektakularnych panoram ani emocjonujących podejść. To bardziej spokojne „domykanie” całego dnia w górach.

Mimo wszystko ten odcinek ma swój klimat. Las zaczyna otwierać się na dzikie Łuhy ciągnące się wzdłuż doliny Wołosatki. Wiosną wyglądają wręcz bajkowo – soczysta zieleń miesza się tutaj z wodą, podmokłymi łąkami i drzewami pokrytymi mchem tworząc krajobraz zupełnie inny niż wysokogórskie połoniny kilka kilometrów wcześniej.

Po drodze mijamy kolejną wiatę turystyczną, a na połączeniu asfaltu z leśnym duktem można po raz kolejny podziwiać oświetlaną popołudniowym słońcem Tarnicę – tym razem od strony południowej.

Ostatnie dwa kilometry prowadzą już asfaltową drogą do Wołosatego. I właśnie wtedy najbardziej czuć długość całej pętli. Nogi nadal niosą, ale w głowie pojawia się już wyłącznie jedna myśl: dobrze byłoby teraz magicznie znaleźć się przy samochodzie. Ten fragment przypomina trochę cooldown po mocnym treningu – teoretycznie najtrudniejsze już za Tobą, ale ostatnie minuty potrafią dłużyć się bardziej niż cały wcześniejszy wysiłek.

Powrót z Wołosate do Ustrzyk Górnych

Po dotarciu do Wołosatego szybko okazało się, że nasz optymistyczny plan z busem powrotnym był dość mocno życzeniowy. Na miejscu nie czekał żaden transport, a perspektywa dokładania jeszcze kilku asfaltowych kilometrów do Ustrzyk Górnych raczej nie spotkałaby się z entuzjazmem – zwłaszcza wśród moich Towarzyszek 🙂

Brałem więc pod uwagę scenariusz, w którym zostawiam dziewczyny w Wołosatem i samotnie maszeruję po samochód do Ustrzyk Górnych, ponownie wcielając się w rolę bieszczadzkiego bohatera.

Na szczęście z odsieczą przybył niezastąpiony Pan Bartek na… tfu! w swoim białym busie. Wystarczył jeden telefon i po chwili usłyszałem, że nie ma najmniejszego problemu – będzie po nas w ciągu kilkunastu minut.

Kilka chwil później jechaliśmy już z powrotem do Ustrzyk Górnych słuchając opowieści o Bieszczadach, lokalnych historiach i życiu w tych stronach. Po całym dniu na szlaku taki finał smakował niemal równie dobrze jak wcześniej gorący obiad na Przełęczy Bukowskiej.