Skała Kmity i Dolina Grzybowska 🔁

Cudze chwalicie, swojego nie znacie. Z takim mottem wybrałem się na spacer z moim czworonożnym synkiem do nieodległej Doliny Grzybowskiej i na intrygującą Skałę Kmity, która wznosi się nad drogą 774 nieopodal podkrakowskiego Zabierzowa. Intrygującą – bo na jej boku, kilkanaście metrów nad ziemią, wyryte są archaizującą pisownią słowa, widoczne z drogi:

Trochę historii

Zanim napiszę o samym szlaku, warto poznać historię Skały Kmity oraz przylegającego do niej fragmentu doliny Rudawy. Już w 1959 roku objęto je ochroną jako rezerwat krajobrazowy o powierzchni 19,36 ha, a od 1981 r. włączono ten obszar w granice Tenczyńskiego Parku Krajobrazowego.

Nazwa formacji skalnej wywodzi się od rycerza Kmity – prawdopodobnie Stanisława – który według średniowiecznej legendy zakochał się nieszczęśliwie w Olimpii Bonerównie, córce dziedzica Balic. Nie mogąc poślubić wybranki, rzucił się wraz z koniem z 40-metrowego urwiska. Bonerównę, według przekazów, oddano do zakonu. W miejscu skoku postawiono metalowy krzyż, a na skale wykuto dwie inskrypcje – fragment wiersza Adama Gorczyńskiego oraz sentencję Wincentego Pola. Wykonano je w 1854 roku i odnowiono w 2016.

W XIX wieku Wyżyna Krakowsko-Częstochowska zyskiwała popularność jako cel wycieczek. Kultywowanie legend i historii przez wykute napisy wpisywało się w romantyczną modę na miejsca pamięci. Tak oto legenda o Kmicie i Bonerównie zyskała nowe życie, przyciągając turystów z Krakowa i okolic. Rok „1515” symbolicznie upamiętnia rzekomy moment tragedii i nadaje legendzie pozory autentyczności.

Skała Kmity

Samochód można bez problemu zostawić na parkingu przy ul. Józefa Kruka, tuż przy wlocie do Doliny Grzybowskiej. Na Skałę Kmity prowadzi żółta ścieżka dydaktyczna, która po przecięciu drogi wchodzi do lasu i łagodnie wznosi się, okrążając Wzgórze Kmity od zachodu, przez północ, aż po wschód.

Na miejsce dotarliśmy w 15 minut spokojnego spaceru – przez las jeszcze uśpiony po zimie. Lęk wysokości można tu „dozować”, podchodząc bliżej lub dalej do krawędzi skał – oczywiście zawsze z zachowaniem ostrożności. Na skale znajduje się krzyż, wzniesiony 11 czerwca 1911 roku z okazji 500-lecia zwycięstwa pod Grunwaldem – stąd nazwa: Krzyż Grunwaldzki.

Ze skały rozciąga się widok na Dolinę Rudawy i Las Zabierzowski, a po drugiej stronie doliny – na wzgórze Bukowina (284 m n.p.m.) ze Skałą Bonerówny. Zejście żółtym szlakiem na zachód (bardziej strome) domyka pętlę wokół Wzgórza Kmity – po około 40 minutach od startu wracamy na parking.

Dolina Grzybowska

Marsz przez dolinę rozpocząłem idąc jej prawym grzbietem nad oznakowaną trasą czerwoną. Prowadzi tamtędy nieoznakowana leśna ścieżka, równoległa do asfaltowej drogi w dole – łagodna i przyjemna. Po około 500 metrach zszedłem na dół i połączyłem się z główną ścieżką prowadzącą wzdłuż potoku Studzienki. Dalej szlak rozwidla się na czarny i czerwony w rejonie Źródła w Dolinie Grzybowskiej.

Stamtąd jeszcze 400 metrów czarną ścieżką do Grzybowa, gdzie robimy nawrót o 180° i kontynuujemy spacer Aleją Jurajską – polną drogą na skraju lasu, będącą fragmentem czerwonej trasy. Wybrałem skrócony wariant i po około 4,7 km skręciłem w lewo, w leśną ścieżkę prowadzącą prosto na parking.

Warto zaznaczyć, że w tym miejscu las był mocno uszkodzony – zerwane konary i połamane drzewa tarasowały przejście. Prawdopodobnie silny wiatr powalił tu sporo roślinności.

Podsumowanie

Niecałe 6 kilometrów spaceru z czworonogiem (około 1:30 h) okazało się idealną formą aktywnego relaksu po pracy – albo jako spokojny początek weekendu. Oczywiście trasa nie może się równać z bardziej wymagającymi wyprawami, ale zaskakuje różnorodnością i zmiennym krajobrazem, który pozytywnie dynamizuje doświadczenie.

⚠️ Wskazówki dla osób z lękiem wysokości

🥾 Skała Kmity i Dolina Grzybowska
🔹 Ekspozycja: znikoma (3/10). Główna część trasy bezpieczna i szeroka, ale dojście pod samą Skałę Kmity wiąże się z podejściem w pobliże stromego urwiska. Wejście na skałę z krzyżem Grunwaldzkim nie jest obowiązkowe – można pozostać w oddaleniu.
🔹 Trudności techniczne: znikome (1/10). Przeważająca część trasy to łagodne leśne ścieżki i drogi spacerowe. Całość zajmuje około 1,5 godziny marszu bez wyzwań terenowych.

⚠️ Rekomendacje i ostrzeżenia
🔹 Przy podejściu na Skałę Kmity należy zachować ostrożność – zejście zbyt blisko krawędzi może być niebezpieczne.
🔹 W części lasu przy powrocie Aleją Jurajską mogą występować połamane drzewa i konary – ostrożnie po silnych wiatrach.
🔹 W zimie i przy oblodzeniu ścieżka na Wzgórze Kmity może wymagać większej uwagi – szczególnie przy krzyżu.

Dla osoby z lękiem wysokości najtrudniejszy może być widok ze Skały Kmity – ale podejście pod nią można całkowicie pominąć. Sama trasa to łagodny, przyjemny spacer, który spokojnie polecam na rozgrzewkę lub relaks z psem.

Zdjęcia ze szlaku

• 

• 

• 

• 

• 

• 

• 

• 

• 

• 

• 

• 

• 

• 

•